• alle tegels
  • columns
  • Vies

    Robbert heeft een stoornis in het autistisch spectrum, maar is vooral heel goed van de tongriem gesneden. Hij gebruikt moeilijke woorden, waarmee hij goedlopende volzinnen bouwt en helder zijn verhaal doet. We praten wat over Robberts werk in de Bosploeg in de Maasduinen. Hoe hij daar eens een dode vis pakte en aan de kant gooide. En dat hij toen te horen kreeg, dat dat vies was. Maar ‘vies’ is een abstract begrip. Robbert kan daar niets mee, want die vis is voor hem gewoon een stukje dode natuur. Waarom zou dat vies zijn?  

     

    Ik zit dus tegenover iemand die een heel uitgebreide woordenschat heeft, maar zich geen duidelijke voorstelling kan maken bij het woordje ‘vies’. Robbert is niet als de meeste andere mensen, die in hun vroege jeugd al leerden wat ‘vies’ is en automatisch aanvoelen welke andere dingen in dezelfde categorie vallen. Hij weet nu dat anderen het vies vinden om een dood dier aan te raken, maar in een andere situatie zal hij opnieuw moeten ontdekken dat iets vies wordt gevonden.

     

    Je zou kunnen constateren dat Robbert – ondanks zijn volzinnen – een beperkt taalbegrip heeft, maar ik zie vooral iemand die bijna filosofisch met concepten omgaat. De buitenwereld loopt als een kip zonder kop (ook dood, dus vies) achter elkaar aan als het gaat om de dingen des levens. Robbert doet dat niet. Die gaat niet mee met de kudde, die een dood dier vies vindt. Sterker nog: hij vraagt ons waarom een stukje dode natuur vies zou zijn als het vlak daarvoor, toen het nog zwom, helemaal niet vies was. Robbert laat mij en andere mensen om zich heen nadenken over dingen die misschien wel minder logisch zijn dan we denken.

     

    Voor de goede orde: het gesprek over ‘vies’ is geen toevalstreffer. Begeleider Marell, die ons gesprek meekrijgt, vertelt dat niemand zo goed kan spiegelen als Robbert. Steeds opnieuw stelt hij kritische vragen over het hoe en waarom van dingen. Niet zoals een klein kind dat de wereld nog niet begrijpt, maar als een kritische, volwassen man die zich niet per definitie aansluit bij de meerderheid.

     

    En ik weet dat hij een punt heeft. Want inderdaad: wat is er vies aan een stukje dode natuur? Maar ik leef al mijn hele leven met mijn invulling van het woordje ‘vies’ en vind het lastig om dat meteen los te laten. En dus vraag ik Robbert of hij de vis wél vies zou vinden als die al zou rotten. Hij twijfelt. Echt vies zou hij het nog steeds niet vinden, maar hij zou weten dat hij moest uitkijken: als er sprake is van ontbinding, liggen ziekmakers op de loer. Dus hij zou eraf blijven, maar puur om praktische redenen.

     

    Vies of niet: dode vissen zullen voor mij nooit meer hetzelfde zijn. Die brengen mij voortaan automatisch terug naar de wijze les van Robbert van de Heijenseweg 96A.

     


    Blik van Buiten

    Elke week geeft een schrijver of blogger zijn of haar ‘Blik van Buiten’. Zo ook columnist Ingeborg Hakstege. Ze ging langs bij verschillende locaties van Dichterbij, op zoek naar de verhalen achter Als je het mij vraagt.

    Reacties:

    Geef een reactie

    Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *