• alle tegels
  • columns
  • Ochtend

    De gezamenlijke huiskamer. Ochtend. Allemaal mannen van boven de 50. Nelleke is de enige vrouw; ze zit pap te eten. Ook haar zoon woont op een groep, vertelt ze, bijna trots. Begeleider Hermi zet koffie, noteert nieuwe informatie en verschuift pictogrammen op een prikbord. Eén van de mannen, Pim, moet nog uit zijn kamer komen; zijn rug wordt door de stagiaire ingesmeerd met zalf. 

    Wat ze zullen eten, vandaag. ‘Pannenkoeken!’ roept Frank opgetogen.

    Frank is een kleine man met een lichte bochel. Hij heeft een dikke agenda voor zich op tafel liggen. Dit weekend is zijn zus jarig, maar hij weet niet hoe oud ze wordt. Dat durft hij niet hardop te zeggen, maar Hermi heeft het in de gaten en stelt voor om een ander familielid te bellen. Een kleine crisis is afgewend. Maar al snel kan het weer misgaan: Frank wil weten of alle ingrediënten voor de pannenkoeken er wel zijn. Met eigen ogen wil hij ze zien. Hermi grijnst zachtaardig naar me. Hij kent deze mensen door en door, weet waar de knelpunten zitten. ‘Frank is een interessant geval,’ zegt hij. ‘Zolang alles naar zijn zin gaat heb je geen last hem, maar anders…’

    Alles gaat volgens een schema. Om beurten mogen ze kiezen wat er gegeten gaat worden. Zo gaat het ook met televisieprogramma’s. Schema’s en geduld. ‘We veranderen heus weleens iets, maar dat moet met heel veel zorg en vooral heel veel uitleg gebeuren.’

    Aan tafel zit ook Theo. Hij staart uit het raam. Een snottebel vormt zich iedere keer dat hij door zijn neus uitademt. Hij is ziek, maar toch gaat hij gewoon naar de dagbesteding. De routine doorbreken is voor hem waarschijnlijk een erger scenario dan ziek aan het werk gaan. Toen hij de kamer binnenkwam en wilde gaan zitten wees Frank hem op zijn juiste plaats. ‘Theo, jij zit voortaan daar hoor.’

    Pim gaat vandaag fietsen. Op een duo-fiets, waarop je naast elkaar kunt zitten, bijvoorbeeld met een vertegenwoordiger. Dat is hoe je iemand van de familie noemt. ‘Vertegenwoordigers worden steeds belangrijker,’ legt Hermi uit. Dat heeft ook te maken met bezuinigingen. Wat de naasten van een cliënt zelf kunnen doen hoeven de begeleiders niet te doen.

    Pim maakt steeds grapjes tegen Frank, maar Frank heeft daar geen zin in. Hij is te alert, kijkt of er wel rozijnen voor de pannenkoeken zijn, of iedereen wel zit waar hij moet zitten, of ze niet te laat zullen komen voor het busje dat zo naar de dagbesteding vertrekt. ‘Zullen we op hanen gaan jagen bij de boer!’ grapt Pim. Frank negeert hem. Pim vindt dat niet erg. Heerlijk, hoe sociaal incorrect deze mensen zich kunnen gedragen.

    ‘Laat jij anders je kamer zien aan Henk,’ stelt Hermi voor. Frank kijkt me aan en grijnst vrolijk. Ik volg hem naar zijn kamer. Er hangen ongeveer twintig klokken, die allemaal tikken. ‘Word je daar niet gek van?’ vraag ik. Hij kijkt me niet-begrijpend aan. Hij is gewoon gek op klokken. En op naakte vrouwen. Overal op de muur hangen posters uit naaktblaadjes, en pontificaal daartussen een crucifix. De naaktblaadjes zelf liggen in stapels naast zijn bed, waar ook Barbiepoppen liggen. Hij houdt ook van kinderfilms. Hij laat me een schrift zien waarin hij heeft opgeschreven wat hij wil kopen van zijn zakgeld. Meer films, meer naaktblaadjes. Hij heeft pictogrammen, zodat hij precies weet hoe de dagen eruit zullen zien. Voorin staat een duidelijke instructie: ‘Niet met Theo bemoeien.’

    Terug aan tafel zit Pim lekker boterhammen te eten. Hij strooit suiker in zijn thee en leest de krant. Als ik hem vraag of er nog wat is gebeurd in de wereld zegt hij: ‘Ik lees alleen wie er dood is.’ Frank staat ondertussen al te wachten in het halletje. Jas aan, muts op. Het gaat hem allemaal niet snel genoeg. De irritatie schemert door. Voor mij heeft hij tijd noch aandacht meer.

     


    Blik van Buiten

    Elke week geeft een schrijver of blogger zijn of haar ‘Blik van Buiten’. Zo ook Henk van Straten (De Correspondent, de Volkskrant). Hij ging langs bij verschillende locaties van Dichterbij, op zoek naar de verhalen achter Als je het mij vraagt.

    Reacties:

    Geef een reactie

    Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *