• alle tegels
  • columns
  • Durf

    Blik van Buiten

    Als ik denk aan mensen met een verstandelijke beperking, dan moet ik toegeven dat ik gemakkelijk verval in denken in ‘gevallen’ in plaats van personen. Niet dat ik hen zie als iets anders dan mensen. Mensen zijn mensen. Ik word verblind door de term ‘verstandelijke beperking’. Ik vraag me meteen af waarin deze persoon dan ‘beperkt’ is. Terwijl ik mezelf ook kan afvragen wie deze persoon überhaupt is. Een verstandelijke beperking definieert misschien je functioneren binnen onze maatschappij, maar het hoeft je identiteit niet te definiëren. Wat ik eigenlijk wil zeggen is: deze mensen hebben een verstandelijke beperking, maar dat wil helemaal niet zeggen dat ze ook een beperkt karakter hebben. Sterker nog: volgens mij heeft het helemaal niets met elkaar te maken.

    Wanneer ik langs ga bij Beeldkracht Rijk van Nijmegen wordt dit bevestigd. Ik spreek daar met Carla. Een vrouw met halflang bruin haar, een lief gezicht, diepliggende ogen en kleurrijke kleding. Ze werkt vier dagen per week in de wasserette naast Beeldkracht. Ze werkt dus eigenlijk niet bij Beeldkracht, maar ze zit hier wel al een uur aan tafel. Ik vraag haar wat ze doet. “Ik werk in de wasserette, maar er ging wat fout dus nu zit ik hier.” Carla spreekt met een zachte stem en kijkt veel naar beneden. “Meningsverschil. Nu staat Frank (de begeleider) de was te doen.” Zonder dat ik vroeg wat er was gebeurd zegt ze: “We hoeven daar niet dieper op in te gaan.” Helder. Carla geeft haar grenzen aan, maar doordat ze zo zacht praat lijkt het alsof het haar moeite kost.

    Ze vertelt me wat ze doet: “Ik vouw meestal de was en er zijn andere mensen die strijken.” Ze hebben een systeem en Carla legt het me uit. “Frank haalt bij drie huizen de was op met de bus.” Ze denkt even na over welke huizen het zijn. “De Klaproos, Loef…de derde weet ik even niet.” Dan komt de was in bakken aan en op een vaste volgorde gaat het de was in.” Op maandag is het altijd erg druk bij de wasserette. Carla vertelt dat er regelmatig twee mensen van Beeldkracht bijspringen. “Alleen red ik het niet.”

    Hoewel ik benieuwd ben naar Carla’s werktaken, ben ik eigenlijk nog meer benieuwd naar Carla zelf. Ze ziet er anders uit dan de rest. Ze heeft een kleurrijk shirtje met een fijne bloemenprint aan, en daarover een soort lila tuinbroek met maar een hengsel. Ik complimenteer haar met haar kleding en vraag of ze zelf haar kleren uitzoekt. Dat doet ze. “Dit is eigenlijk een jurkje, maar dat zit nu hieronder.” Het resultaat is een opvallende verschijning waar ik blij van word. En dat blijkt ook precies de achterliggende gedachte van Carla te zijn. “Als ik niet blij ben, dan probeer ik mezelf op te vrolijken met vrolijke kleuren in mijn kleding.” Meestal werkt dat. Carla heeft ook een systeem om duidelijk te maken aan de rest hoe ze zich voelt. Op haar kamer heeft ze een grote beer. “Als het fout is, dan zet ik de beer op z’n kop.” Als de beer goed zit, dan is het ook goed met Carla.

    Zowel haar individuele kledingkeuzes als de beer zijn manieren voor Carla om zichzelf uit te drukken. “Toneelspelen heb ik afgeleerd.” Ik word redelijk verrast door deze opmerking, want we hadden het over haar kleding. Carla vertelt vervolgens dat ze moeite had om voor zichzelf op te komen. “Als iemand zegt dat ik niet welkom ben, dan zeg ik iets terug en ga ik gewoon weg. Dat durfde ik vroeger niet. Het was hard werken om zover te komen.” Het is soms nog steeds moeilijk om voor haarzelf op te komen, maar daarbij wordt ze gesteund. “Ik word wel beschermd. Als ik niet voor mezelf opkom, dan helpt de begeleiding me.” Voorzichtig vraag ik aan Carla of dit ook de reden is dat ze nu aan tafel zit bij Beeldkracht. Ze knikt. “Frank zei dat ik hier moest gaan zitten en hij zou de was afmaken.”

    De inventiviteit en openheid van Carla raken me diep. Ik vind het heel mooi hoe ze zo bewust haar kleding uitkiest. Ze neemt hiermee verantwoordelijkheid voor zichzelf en dat is bijzonder. Lang niet alle mensen nemen zo open en eerlijk verantwoordelijkheid voor hun eigen valkuilen (zoals: het moeilijk vinden om voor jezelf op te komen). Ik voel me vereerd dat Carla zoiets persoonlijks met mij heeft willen delen. Voor jezelf opkomen moet je leren en het zit in je karakter om dit te willen en vooral te durven doen.


    Elke week geeft een schrijver of blogger zijn of haar ‘Blik van Buiten’. Zo ook Nicke Smeets. Ze ging langs bij verschillende locaties van Dichterbij, op zoek naar de verhalen achter ‘Als je het mij vraagt‘.

    Reacties:

    Geef een reactie

    Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *